logo


Gwahanol fathau o PPP

Dim ond un math o PPP yw’r fenter arian preifat (PFI), a gyflwynwyd am y tro cyntaf yn y DU ym 1992 ac a ddefnyddiwyd yn helaeth mewn gwahanol rannau o’r byd.


Er bod yna wahanol fathau o brosiect PFI y rhai mwyaf cyffredin yw’r rheiny lle mae consortiwm sector preifat yn gyfrifol am ddylunio, adeiladu, ariannu a gweithredu cyfleusterau yn seiliedig ar friffiau dylunio a manylebion allbwn a bennwyd gan y sector cyhoeddus. Gwna’r sector cyhoeddus daliadau rheolaidd i’r darparwyr sector preifat am y defnydd o’r cyfleusterau sydd fel arfer yn cael eu prydlesu’n ôl dros gyfnod contract o 20-25 blynedd fel arfer. Wedi i’r contract ddod i ben, mae perchnogaeth o’r ased naill ai’n aros gyda’r darparwyr sector preifat neu’n cael ei dychwelyd i’r sector cyhoeddus.


Bu’n destun llawer o ddadlau gwleidyddol ac fe fu yna ddwy prif farn wrthwynebol.


Ar y naill law, mae rhai’n ei gyhuddo o fod yn ‘preifateiddio llechwraidd’ ac mae wedi denu beirniadaeth ac anesmwythyd ymhlith y cyhoedd am ei fod yn cynnwys elwa o ddarpariaethau’r sector cyhoeddus. Caiff ei gyhuddo o gostio mwy, o elwa’n eithafol oddi wrth bobl, o beidio â rhoi gwerth am arian ac o gael ei yrru gan arian cyhoeddus ac nid gwasanaethau cyhoeddus. Yn wir, fe fu yna fethiannau mawr a adroddwyd arnynt yn helaeth yn gyhoeddus.


Ar y llaw arall, mae Llywodraethau wedi’i ffafrio gan honni bod gan y PFI lwyddiant blaenorol o ddarparu ar amser ac o fewn cyllideb, gyda gwerth am arian wedi’i gyflawni trwy’r ffocws a ddaw ar gostau bywyd-cyfan, arbenigedd rheoli risg y sector preifat yn cael ei gymell trwy gael arian preifat ar risg a’r sicrwydd y mae’n ei ddarparu ar gyfer gwasanaethau cyhoeddus y bydd allbynnau penodol yn cael eu darparu am y gost y cytunwyd arno yn y contract.


Mae Societas wedi ymgymryd ag asesiad manwl o PFI fel opsiwn caffael ar gyfer moderneiddio isadeiledd gan gynnwys VFM, trosglwyddo risg, ansawdd adeiladu ac arloesedd o ran dylunio a darparu gwasanaethau, ar amser ac o fewn y gyllideb, costio oes gyfan, fforddiadwyedd a chanfyddiadau defnyddwyr a safonau gwasanaeth. Mae gennym wybodaeth fanwl o gryfderau a gwendidau’r ddau trwy gynnal gwaith ymchwil a thrwy brofiad personol helaeth. Gweler yr adran lawrlwytho adroddiadau am adran sy’n darparu dolenni i adroddiadau PFI-benodol defnyddiol.


Mae’r dystiolaeth yn awgrymu nad yw manteision honedig PFI wedi’u profi’n derfynol, ond nid ydyw chwaith yn awgrymu y dylid ei ddiystyru fel opsiwn caffael. Yn hytrach, mae yna elfennau y gellir eu defnyddio’n sail i fathau newydd o PPP sy’n cynnwys cyfranogiad cyfalaf ecwiti preifat ac sy’n mynd i’r afael â gwendidau PFI (asesu VFM, trosglwyddo risg a hyblygrwydd o fewn contractau safonedig). Am ragor o wybodaeth, cysylltwch â ni.


Gallwch lawrlwytho gwybodaeth fer bellach ar fodelau PPP gan gynnwys rhai sydd wedi cael gwared ar risgiau, rhai cyfannu, mentrau ar y cyd, rhai wedi’u dad-fwndelu, rhai sy’n creu cynghreiriau a banciau isadeiledd yma sy’n enghraifft o adroddiad mewnweld Societas. Hefyd, ewch i’r adran lawrlwytho adroddiadau am ragor o wybodaeth neu cysylltwch â ni os oes arnoch angen gwybodaeth benodol.